W dniach 4 – 31 października w budynku Neofilologii na Kampusie Oliwa UG pokazaliśmy wystawę fotograficzną Pomiędzy swojskością a obcością. Obrazowanie nastroju Kaszub. Ekspozycja wizualizuje doświadczanie Kaszub przez studentów antropologii kulturowej/etnografii z Moguncji. Dwa semestry intensywnie zajmowali się poznawaniem kultury i historii regionu. Podczas tygodniowego objazdu i badań terenowych na Kaszubach w maju 2018 roku, wprowadzając w życie metodę etnografii sensorycznej, za pomocą wszystkich zmysłów poznawali Kaszuby w ich kulturowej specyfice.
Z pomocą fotografii studenci z Moguncji podjęli próbę ukazania, w jaki sposób przeżywali, przewędrowali, obserwowali oraz wizualizowali region. Kiedy i w jaki sposób początkowo obce Kaszuby stały się swojskimi. Kiedy i w jaki sposób powstaje przestrzeń pomiędzy, pozwalająca przezwyciężyć dychotomię w matrycy percepcji?
Wystawę otworzył prof. dr hab. Piotr Stepnowski, Prorektor ds. Nauki i Współpracy Zagranicznej UG, który od początku wspierał przedsięwzięcie. O projekcie opowiedzieli Martin Koch – w imieniu studenckiego kuratorium i dr Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk jako współkuratorka ze strony polskiej.
Otwarciu wystawy towarzyszyła dyskusja panelowa Pomiędzy swojskością a obcością. Odkrywanie kaszubskości Gdańska, w której udział wzięli: dr Jan Daniluk, Magdalena Kalisz i prof. dr hab. Maria Mendel. Rozmowę poprowadziła Miłosława Borzyszkowska.
Wystawa stanowi inspirację dla interdyscyplinarnego wykładu ogólnouczelnianego Pomiędzy swojskością a obcością. Kaszubszczyzna wczoraj i dziś, zorganizowanego wspólnie z Centrum Języka i Kultury Kaszubskiej UG.
Więcej o wystawie i wykładach:
Z uwagi na zmienną historię polsko-niemieckiego pogranicza kulturowego oraz szczególną kaszubską ikonosferę, znaleźliśmy fascynujący temat wystawy i obiekt badań, dotychczas zaniedbywany przez niemiecką antropologię kulturową. W ramach projektu zrealizowanego przez moguncką antropologię kulturową / ludoznawstwo oraz gdańską filologię germańską (Pracownia Badań nad Narracjami Pamięci Pogranicza), studenci studiów magisterskich antropologii kulturowej z JGU w semestrze letnim 2018 oraz w semestrze zimowym 2018/19 poznawali Kaszuby. Podczas objazdu studyjnego i badań terenowych w maju 2018 roku wraz ze studentami germanistyki i etnofilologii kaszubskiej z UG doświadczali Kaszub.
Z pomocą fotografii chcemy ukazać, w jaki sposób studenci z Moguncji przeżywali, przewędrowali, obserwowali, wizualizowali oraz wszystkimi zmysławmi postrzegali region w jego kulturowej specyfice. Kiedy i w jaki sposób początkowo obce Kaszuby stały się swojskimi. Kiedy i w jaki sposób powstaje przestrzeń pomiędzy, pozwalająca przezwyciężyć dychotomię w matrycy percepcji? W jaki sposób spotkanie z obcością prowadzi do wyobcowania swojskości? Jaką rolę w tych procesach przyswajania i wyobcowania odgrywają kulturowo ukształtowane ikonograficzne wzorce postrzegania, a jaką postrzeganie zmysłowe i nastroje?
Sięgając po metodę fotograficzną spróbowaliśmy oddać nastrój − kategorię, którą trudno zobiektywizować. Za pomocą obrazów nastroju pragniemy przenieść Państwa w rolę badacza w terenie i zaprosić do spojrzenia na Kaszuby naszymi oczyma.
studenckie kuratorium
Robert Balas, Fiona Bauer, Jennifer Berger, Patricia
Buchner, Roxana Fiebig, Aaron Hock, Laura Karnasch, Julia Kleine-Bley, Martin Koch, Fabian Kölsch, Carina Kühn, Anna Merkelbach, Vanessa Rockstein, Marie Scheffler, Jasmin Weiß, Murielle Winckler, Saskia Wöhler (Moguncja)
kuratorki
Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk (Gdańsk), Oliwia Murawska (Moguncja)
Wystawie towarzyszy publikacja naukowa – dwujęzyczny katalog pod redakcją koordynatorek projektu. W wyniku projektu nawiązano współpracę w ramach programu Erasmus pomiędzy filologią germańską na UG a antropologią/etnografią oraz germanistyką na JGU. Mogą z niej korzystać zarówno studenci, jak i wykładowcy.
Poniżej program wykładów Pomiędzy swojskością a obcością. Kaszubszczyzna wczoraj i dziś.
poster_wyklady_30.09 (1)
Partnerami projektu są: Stowarzyszenie Güntera Grassa w Gdańsku, Instytut Kaszubski, Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie oraz Centrum Języka i Kultury Kaszubskiej, a patronat m edialny objął „Rocznik Gdański” Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.
Projekt dofinansowano ze środków Schroubek Founds Östliches Europa, Institut für Film-, Theater-, Medien- und Kulturwissenschaft w Johannes Gutenberg Universität, Miasta Gdańska, Prorektora ds. Nauki i Współpracy Zagranicznej UG, Wydziału Filologicznego, Fundacji im. J.G. Herdera UG, Instytutu Kaszubskiego, Instytutu Filologii Germańskiej UG, Freunde der Johannes Gutenberg Universität e.V., Abteilung Internationales – International Office w Johannes Gutenberg Universität, Schule des Sehens JGU, Universitätsbibliothek Mainz oraz Kazimierza Kleiny Senatora RP.