Prof. Satoko Inoue jest germanistką i polonistką, zajmuje się komparatystyką literacką, bada literatury „małych ojczyzn” polsko-niemieckiego pogranicza. Przełożyła na język japoński powieść „Weiser Dawidek” Pawła Huellego.  Wykład odbędzie się w języku polskim.

Więcej o naszej Gościni:

Satoko Inoue— dr. hab., prof. Uniwersytet Kumamoto (Japonia), gdzie wykłada komparatystykę literacką na Wydziale Nauk Humanistycznych. Zajmuje się literaturą polsko-niemieckiego pogranicza, w tym polsko-niemiecką literaturą migracyjną. Stypendystka rządu polskiego (2000–2002, 2006–2007, Uniwersytet Warszawski) oraz rządu niemieckiego (2004–2006, Uniwersytet Humboldtów). Absolwentka kierunku Area Studies w Szkole Wyższej Nauk Humanistycznych i Ścisłych na Uniwersytecie Tokijskim. W latach 2010–12 pracownik naukowy Slavic-Eurasian Research Center w Sapporo (2010–12). Jej najnowsza została wydana pod tytułem „Ruchy poślizgu w narracji—literatura niemiecko-polskiego pogranicza” w Wydawnictwie Uniwersytetu Kyushu (2022). Tłumaczka „Weisera Dawidka” Pawła Huellego na język japoński (Kioto 2021).

Zapraszamy na 98. urodziny Güntera Grassa, laureata Literackiej Nagrody Nobla, honorowego obywatela Miasta Gdańska i doktora honoris causa  Uniwersytetu Gdańskiego. To pretekst i okazja przywołać imię i odczytać dzieło artysty w tak dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.

Nieustająco szukamy ponadto odpowiedzi na pytanie, jakie znaczenie dla naszych gdańskich peregrynacji tożsamościowych ma twórczość „pisarza z Wrzeszcza”. Nie przypadkiem profesor Maria Janion określiła autora „trylogii gdańskiej” jako tego, „który odmienił artystycznie wszystko, czego się dotknął”. Literaturę traktował on bowiem także jako medium dialogu międzykulturowego i społecznego.
Chodźcie z nami!

Kalendarz wydarzeń

1/ My Gdańszczanie czyli KTO? Z jakim dziedzictwem ku przyszłości?
Rozmów o tożsamości Gdańska ciąg dalszy

Zapraszamy do kontynuacji rozmów o tożsamości gdańskiej. Kim jesteśmy jako Gdańszczanie? Z jakim dziedzictwem i dokąd zmierzamy? Jak chcemy opowiadać naszą przeszłość z myślą o przyszłości? Z jakich figur pamięci nie chcemy rezygnować w tej opowieści i dlaczego? Czego oczekujemy od polityki kulturalnej Miasta?

Po raz kolejny nadszedł moment, aby postawić te pytania, gdyż świat wokół nas zmienia się w przyspieszonym tempie. Izmy mają się znów coraz lepiej. Po Günterze Grassie odszedł kolejny nasz gdański wieszcz – Paweł Huelle. Codzienność społeczna stawia nas przed wyzwaniem zwrotu na prawo sceny politycznej. A Gdańsk znów stanowi jedną ze scen konfliktu o kształt opowieści o polskości. Czasy są więc ciekawe, a my stoimy przed wyborem: płynąć z nurtem bądź – zgodnie z ideą obywatelskiej partycypacji – próbować wpływać na jego bieg.

W rozmowie udział wezmą:
Miłosława Borzyszkowska, Dorota Karaś (moderacja), Basil Kerski, Maksymilian Kieturakis, Andrzej Stelmasiewicz,

5 XI (środa), godz. 17.30
Oliwski Ratusz Kultury (ul. Opata Jacka Rybińskiego 25)

2/ Wrzeszcz Güntera Grassa jako mikrokosmos
Literacki spacer po Wrzeszczu

„Pisarz z Wrzeszcza” (Lech Bądkowski) nie tylko wprowadził Gdańsk do literatury światowej jako kulisy uwikłania Niemców w zbrodniczy system III Rzeszy. Miasto i jej mieszkańców uczynił także protagonistą swoich opowieści – jako ofiarę, sprawcę oraz przyzwalającego na zło gapia. Ukazał Gdańsk także jako pogranicze, soczewkę relacji międzyludzkich w okresie nacjonalistycznego wzmożenia. A opowieść Grassa urosła do nośnego literackiego mitu z uniwersalnym przesłaniem, które dotarła do różnych zakątków świata.

O miejscu Wrzeszcza i Gdańska w twórczości noblisty opowie prof. UG Miłosława Borzyszkowska, prezes Stowarzyszenia Güntera Grassa w Gdańsku, oprowadzając literackim szlakiem po krainie dzieciństwa artysty.

6 XII (sobota) godz. 11.00
start: Biblioteka pod Kotem i Myszą, Dolny Wrzeszcz (ul. Lelewela 21)
zapisy: kotimysz@wbpg.org.pl 

3/ Gdańskie literackie dialogi. „Biała Rika. Żeliwne ptaki” Magdaleny Parys
Spotkanie z pisarką

Literatura to także medium dialogu i wymiany wspomnień. Nasącza przestrzeń opowieściami odpowiadając na ducha czasu (Zeigeist).
Zapraszamy na spotkanie autorskie z Gdańszczanką z Berlina. Porozmawiamy o jej autobiograficznej powieści czy też sadze rodzinnej „Biała Rika. Żeliwne ptaki” (2023) – W jaki sposób książka przepracowuje niemiecko-polskie sploty kulturowe? Jaką funkcję w tej opowieści pełni Gdańsk? Jak „Biała Rika” włącza się do literackich dialogów tożsamościowych Miasta?

Rozmowę poprowadzi dr hab. Miłosława Borzyszkowska, prof. UG

9 XII 2025 (wtorek) godz. 13.15
UG Biblioteka Główna UG

Organizatorzy i partnerzy
Uniwersytet Gdański /Instytut Filologii Germańskiej / Pracownia Badań nad Narracjami Pogranicza / Biblioteka Główna
Stowarzyszenie Güntera Grassa w Gdańsku
Oliwski Ratusz Kultury
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Szczegóły programu:

Kalendarium wydarzeń

1/ My Gdańszczanie czyli KTO? Z jakim dziedzictwem ku przyszłości?
Rozmów o tożsamości Gdańska ciąg dalszy

Zapraszamy do kontynuacji rozmów o tożsamości gdańskiej. Kim jesteśmy jako Gdańszczanie? Z jakim dziedzictwem i dokąd zmierzamy? Jak chcemy opowiadać naszą przeszłość z myślą o przyszłości? Z jakich figur pamięci nie chcemy rezygnować w tej opowieści i dlaczego? Czego oczekujemy od polityki kulturalnej Miasta?

Po raz kolejny nadszedł moment, aby postawić te pytania, gdyż świat wokół nas zmienia się w przyspieszonym tempie. Izmy mają się znów coraz lepiej. Po Günterze Grassie odszedł kolejny nasz gdański wieszcz – Paweł Huelle. Codzienność społeczna stawia nas przed wyzwaniem zwrotu na prawo sceny politycznej. A Gdańsk znów stanowi jedną ze scen konfliktu o kształt opowieści o polskości. Czasy są więc ciekawe, a my stoimy przed wyborem: płynąć z nurtem bądź – zgodnie z ideą obywatelskiej partycypacji – próbować wpływać na jego bieg.

W rozmowie udział wezmą:
Miłosława Borzyszkowska, Dorota Karaś (moderacja), Basil Kerski, Maksymilian Kieturakis, Andrzej Stelmasiewicz,

5 XI (środa), godz. 17.30
Oliwski Ratusz Kultury (ul. Opata Jacka Rybińskiego 25)

2/ Wrzeszcz Güntera Grassa jako mikrokosmos
Literacki spacer po Wrzeszczu

„Pisarz z Wrzeszcza” (Lech Bądkowski) nie tylko wprowadził Gdańsk do literatury światowej jako kulisy uwikłania Niemców w zbrodniczy system III Rzeszy. Miasto i jej mieszkańców uczynił także protagonistą swoich opowieści – jako ofiarę, sprawcę oraz przyzwalającego na zło gapia. Ukazał Gdańsk także jako pogranicze, soczewkę relacji międzyludzkich w okresie nacjonalistycznego wzmożenia. A opowieść Grassa urosła do nośnego literackiego mitu z uniwersalnym przesłaniem, które dotarła do różnych zakątków świata.

O miejscu Wrzeszcza i Gdańska w twórczości noblisty opowie prof. UG Miłosława Borzyszkowska, prezes Stowarzyszenia Güntera Grassa w Gdańsku, oprowadzając literackim szlakiem po krainie dzieciństwa artysty.

6 XII (sobota) godz. 11.00
start: Biblioteka pod Kotem i Myszą, Dolny Wrzeszcz (ul. Lelewela 21)
zapisy: kotimysz@wbpg.org.pl 

3/ Gdańskie literackie dialogi. „Biała Rika. Żeliwne ptaki” Magdaleny Parys
Spotkanie z pisarką

Literatura to także medium dialogu i wymiany wspomnień. Nasącza przestrzeń opowieściami odpowiadając na ducha czasu (Zeigeist).
Zapraszamy na spotkanie autorskie z Gdańszczanką z Berlina. Porozmawiamy o jej autobiograficznej powieści czy też sadze rodzinnej „Biała Rika. Żeliwne ptaki” (2023) – W jaki sposób książka przepracowuje niemiecko-polskie sploty kulturowe? Jaką funkcję w tej opowieści pełni Gdańsk? Jak „Biała Rika” włącza się do literackich dialogów tożsamościowych Miasta?

Rozmowę poprowadzi dr hab. Miłosława Borzyszkowska, prof. UG

9 XII 2025 (wtorek) godz. 13.15
UG Biblioteka Główna UG

Organizatorzy i partnerzy
Uniwersytet Gdański /Instytut Filologii Germańskiej / Pracownia Badań nad Narracjami Pogranicza / Biblioteka Główna
Stowarzyszenie Güntera Grassa w Gdańsku
Oliwski Ratusz Kultury
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Wyjazd studyjno-szkoleniowy aktywistów społeczności kaszubskiej i badaczy pograniczy na pogranicze niemiecko-duńsko-fryzyjskie odbył się w dniach 1-5 września 2025. Na zaproszenie MinderheitenKompetenzNetzwerk Schleswig-Holstein/Syddanmark (MKN)  i Academia Baltica zapoznano się z modelami współpracy mniejszości z większościami oraz w ramach kooperacji mniejszości na tym istotnych pograniczu europejskim. Po stronie niemieckiej charakteryzuje je kumulacja mniejszości – bundesland Szlezwik-Holsztyn zamieszkują mniejszość duńska, fryzyjska oraz Sinti i Roma. Ze strony polskiej wyjazd zorganizowano w ramach Pracowni Badań nad Narracjami Pogranicza  i Instytutu Kaszubskiego.

Międzypokoleniowo, z różnych zakątków Kaszub oraz z różnych obszarów kaszubskich aktywności –w takim mocnym gronie spędzono ten intensywny i owocny czas. Wśród uczestników: nauczający język kaszubski, współpracujący z mediami, przedstawiciele samorządu lokalnego, regionalnego i parlamentu z Kaszub, studenci etnofilologii kaszubskiej i filologii germańskiej oraz zarządzania i komunikacji w sztukach scenicznych,  licznie reprezentowane członkinie i członkowie Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, przedstawiciele kolejnych pokoleń Klubu Studenckiego Pomorania oraz badacze kaszubszczyzny/pograniczy związani z Pracownią i IK – prof.  Milosława Borzyszkowska-Szewczyk i prof. Goro Christoph Kimura.

Bazę stanowiła Nordsee-Akademie w Leck (fryz. Leek, duń. Læk), w miasteczku leżącym 27 km na zachód od Flensburga, a od północy kilka kilometrów oddalonym od granicy z Danią. De facto na wyłączność oddano do dyspozycji kaszubskiej grupie skrzydło Nordfriesland okazałego budynku starej szkoły, w której obecnie mieści się akademia. Program wyjazdu, uszyty do wskazanych przez stronę kaszubską obszarów zainteresowań, zaproponował MKN.

MKN działa w ramach Akademiezentrum Sankelmark, którą kieruje dr. Christian Pletzing, dyrektora Academia Baltica, wieloletniego partnera instytucjonalnego IK i Pracowni. Celem MKN jest prezentacja i promowanie modeli współpracy mniejszości wypracowanych na tymże pograniczu.

Podczas pięciu dni pobytu wysłuchaliśmy wykładów badaczy z Centrum Badań nad Mniejszościami Europejskimi European  Center for Minority Issues  ECMI (prof. Martin Klatt i dr Sergiusz Bober) oraz z Uniwersytetu Europy we Flensburgu (prof. Nils Lager). Spotkaliśmy się z przedstawicielami mniejszości duńskiej i fryzyjskiej w Szlezwiku-Holsztynie oraz niemieckiej w Danii, którzy działają w obszarze edukacji, polityki i mediów. Przy czym część z tych spotkań to kontynuacje po latach. I tak Radę Fryzyjczyków reprezentował Franck Nickelsenem, którego ojciec Armin Nickelsen był generalnym sekretarzem Federacyjnej Unii Mniejszości Europejskiej (Federal Union of European Nationalites FUEN), gdy w 1992 roku Kaszubów (instytucjonalnie Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie) za prezesury prof. Józefa Borzyszkowskiego przyjęto do FUENU. W roku  1996 kongres FUENu odbywał się w Gdańsku.

Podziwialiśmy harmonię landszaftów historycznego regionu Szlezwik-Holsztyn po obydwu stronach granicy, stopień dbałości o krajobraz przyrodniczy i kulturowy. Odwiedziliśmy gimnazjum niemieckie oraz siedzibę mniejszości niemieckiej w Danii w miejscowości Aabenraa (Åbenrå, niem. Apenrade, fryz. Apenrua), gdzie o historii i wyzwaniach teraźniejszości opowiedział Harro Hallmann, kierujący sekretariatem do spraw mniejszości niemieckiej przy parlamencie duńskim w Kopenhadze. Śladem mniejszości duńskiej zwiedziliśmy Flensburg (poprowadził nas Erik Kűhl z ECMI), gdzie w siedzibie Flensborghus powitał nas Rasmus Meyer, odpowiedzialny za komunikację i media w Duńskim Generalnym Sekretariacie), przedstawiciel trzeciego pokolenia rodziny działaczy mniejszościowych. Ostatnie popołudnie spędziliśmy w  Andersen Hűs  w Risum-Lindholm, centrum życia społeczności fryzyjskiej w tych stronach w odrestaurowanej trzystuletniej zagrodzie fryzyjskiej.

Wielokrotnie usłyszeliśmy podczas tego tygodnia w odniesieniu do życia społeczności Roma i Sinti w Szlezwiku-Holsztynie, że stoi przed najpoważniejszymi wyzwaniami, także w związku z obecnym zwrotem na prawo społeczeństw europejskich.

Porządna dawka wiedzy, gorące dyskusje podczas seminariów i aż do późna w nocy oraz stałe odnoszenia do sytuacji społeczności kaszubskiej stanowiły esencję wyjazdu. Podczas kolejnych spotkań docenialiśmy szczególnie gotowość do wymiany doświadczeń, nazywania problemów i obaw, omawiania wypracowywanych rozwiązań oraz kolejnych wyzwań.

Przy wspólnym stole usiedliśmy także z prof. Ulrike Täck, parlamentarzystką Landestagu Szlezwiku-Holsztyna z ramienia Bündnis 90/Die Grünen, z którą wywiązała się rozmowa o polityce energetycznej, niebezpieczeństwach oraz szansach energetyki atomowej i wiatrowej – temat obecnie aktualny szczególnie na Pomorzu.

Kaszubska delegacja podziwiała zwłaszcza system szkolnictwa mniejszości duńskiej w Niemczech oraz niemieckiej w Danii, ubolewając nad sytuacją edukacji fryzyjskiej i znikomą obecnością języka fryzyjskiego w mediach. Jednocześnie podnoszono w dyskusjach raz po raz znaczenie aktywności samej mniejszości i świadomego stosowania/wykorzystania wypracowanych dotychczas na Kaszubach narzędzi, które należy na bieżąco ulepszać, reagować na dynamiczne zmiany, zarówno wewnątrz- jak i na zewnątrz społeczności.

Pomorańcy przygotowali dla gospodarzy prezentację o Kaszubach (Iwo Miśkowiak), którą tłumaczono symultanicznie z języka angielskiego na kaszubski (Szymon Pierz i Gracjana Potrykus). Poranki w Leck rozpoczynały natomiast zajęcia yogi po kaszubsku dla chętnych (Bogumiła Cirocka i Anna Cupa).

Grupa wróciła umocniona i pełna pomysłów. W silnym poczuciu, że od 1992 roku, gdy Kaszuby stały się członkiem FUENu, jako społeczność mniejszościowa bez wsparcia kin-state (!) znacznie poszerzono wachlarz narzędzi dla ochrony kaszubszczyzny, którym to doświadczeniem można dzielić się z innymi. A różnice w sytuacji mniejszości działających z zapleczem państw narodowych i bez nich widoczne były na pograniczu niemiecko-duńsko-fryzyjskim na każdym kroku, na niekorzyść tych drugich.

Zapraszamy do wysłuchania wykładu otwartego redaktora Adama Krzemińskiego pt. HUMANIORA – WOBEC CZY DLA ŚWIATA. Analityk i współkreator relacji polsko-niemieckich, wieloletni publicysta „Polityki”, na którego artykułach wychowały się kolejne pokolenia germanistów polskich, podzielił się refleksjami, co to znaczyło i znaczy być humanistą, a zwłaszcza polskim germanistą w Europie doświadczonej II Wojną Światową. Link do nagrania: https://www.youtube.com/watch?v=M_CrXanJiI0

Adam Krzemiński – publicysta, dziennikarz, specjalista od spraw niemieckich, analityk relacji polsko-niemieckich oraz procesu rozszerzania UE. Studiował germanistykę w Warszawie i Lipsku. Od lat 1970. związany jest z czasopismem „Polityka”. Współpracuje ponadto m.in. z niemieckimi gazetami „Die Zeit”, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, „Süddeutsche Zeitung” i „Merkur“. Autor książek m.in. „Polen im 20. Jahrhundert. Ein historischer Essay“ (1993), „Deutsch-Polnische Verspiegelung” (2001), „Zbrodnia & Kara & Duma & Uprzedzenie“ (wspólnie z Günterem Hoffmanem, 2007) i „Lekcje dialogu: mowy, eseje i wywiady“ (2010).

Wielokrotnie wyróżniany za zasługi dla dialogu polsko niemieckiego, m.in. Medalem Goethego, nagrodą za eseistykę polskiego PEN-Klubu, Wielkim Krzyżem Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. Nagrodą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą oraz Nagrodą im. Samuela Bogumiła Lindego.

Zapraszamy!

O tematyce:

1/ Tłumacz a pole translatorskie. Uwagi o tłumaczach literatury polskiej na język niemiecki i UeLEX – „Germersheimer ÜbersetzerLexikon”

Od kilkudziesięciu lat uwaga przekładoznawców skupia się nie tylko na tekstach, ale również na osobach tłumaczy i innych uczestnikach procesu przekładu. Do teorii i historii przekładu dołącza zatem socjologia tego fenomenu. Znakiem „nowych czasów” jest online-leksykon UeLEX (https://uelex.de/), badający to, KTO, CO i JAK tłumaczył na język niemiecki. W ramach wykładu zaprezentowane zostaną wybrane biografie tłumaczy literatury polskiej.

2/ Jezioro Bodeńskie – sielanka, azyl i granica. O związkach geografii i literatury

Wykład zajmie się zjawiskiem „Bodenseeliteratur”, czyli literaturą znad Jeziora Bodeńskiego, skupiając się na tekstach niemieckich i polskich. Częścią lektury będą m.in. utwory Annette von Droste-Hülshoff, Hermana Hessego, Jana Dygata i Martina Walsera.

…

Profesor Renata Makarska kieruje Zakładem Polonistyki na Wydziale Translatologii, Lingwistyki i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Jana Gutenberga w Moguncji/Germersheim. Zajmuje się literaturą postemigracyjną, komiksem, fotografią, hybrydycznością literatury i przekładem.

Wykłady odbędą się w budynku Neofilologii UG (Wita Stwosza 51) w sali 170. Profesor Makarska przebywa w Uniwersytecie Gdańskim w ramach programu Erasmus.

Celem spotkania jest wspólny namysł i wymiana refleksji na temat kierunków, tendencji oraz stanu badań nad granicami i pograniczami w Japonii, Niemczech i Polsce. W perspektywie porównawczej uczestnicy – filolodzy/żki, antropolodzy/żki kultury, kulturoznawcy/czynie, pedagodzy/żki, historycy/czki i politolodzy/żki – przyjrzą się doświadczeniu granicy w Europie Środkowej Wschodniej a Wschodniej Azji, krajobrazom kulturowym pograniczy, tendencjom w obszarze muzealizacji pamięci pograniczy, jak i w literaturze dotyczącej obszarów kulturowego styku.

Jeszcze nie zamilkły echa wieku XX, którego kluczową cezurę pamięci współczesnych społeczeństw Japonii, Niemiec i Polski stanowi II Wojna Światowa i doświadczenie systemów opresyjnych. Ich skutkiem są przesunięcia granic i wymuszone migracje, projekty narodowej homogenizacji społeczeństw, w różny sposób i w różnym stopniu przepracowane w narracjach pamięci zbiorowej. Kompleksowość zjawisk pograniczy i granic, ich płynność i zmienność, a jednocześnie długość ich oddziaływania, także w postaci widmowej/fantomowej, czyni ten obszar frapującym zwłaszcza dla badań o interdyscyplinarnym charakterze. Tym bardziej, iż kwestia postrzegania pograniczy w dużej mierze stanowi kontekstowy konstrukt społeczny, odpowiedź na ducha czasu i miejsca.

Przy czym niedokończone obrachunki z przeszłością XX wieku charakteryzują wszystkie społeczeństwa, choć w różnych obszarach i w różnym wymiarze, jak np. w Niemczech dotyczą uwikłania świata nauki w zbrodniczy system, w Polsce – postawy społeczeństwa wobec Zagłady i sposobów zaprowadzania komunistycznego ładu na tzw. Ziemiach Odzyskanych, w Japonii – okupacji japońskiej w Korei i Chinach.

Pytania, na które w interdyscyplinarnym gronie będziemy szukać odpowiedzi, dotyczą m.in. następujących zagadnień: W jaki sposób badania naukowe podejmują kwestie pogranicza? Jak funkcjonują pojęcie ‘pogranicze’ i ‘granica’ w narracjach ‘wspólnot wyobrażonych’? Na ile pamięć zbiorowa przepracowuje odmienne doświadczenie i dziedzictwo pograniczy? Jak narracje narodowe i polityka historyczna traktują kwestie pogranicza i granicy? Czy i na ile kwestia pogranicza i granicy utrzymała status politicum oraz kwestii spornej? Jak kształtuje się współcześnie pamięć pogranicza i procesy tożsamościowe na pograniczu? Jak traktowane są kwestie mniejszości społeczno-kulturowych, ludności rodzimej i ich języków? Czy i na ile narracje narodowe uwzględniają/dopuszczają odrębność/odmienność narracji pograniczy, w tym wielogłosowość, nierównoczesność i niejednoznaczność, tj. odmiennie semantyczne nacechowanie historycznych cezur, aktorów i wydarzeń?

Konferencja jest zrealizowana w ramach projektów IDUB UG: „Pogranicza w dialogu – dialogi na pograniczach. Narracje  – pamięć – tożsamość” oraz International Border Studies Center UG. Połączona jest z objazdem studyjnym po Kaszubach jako obszarze pogranicza. Obrady odbędą się w Gdańsku i we Wdzydzach.

program Japonia-Polska-Niemcy_

afisz Japonia-Polska-Niemcy 

abstracts_biograms Japonia-Polska-Niemcy_26.6.2024 

Organizatorzy i partnerzy:
Pracownia Badań nad Narracjami Pogranicza i International Border Studies Center UG –prof. UG dr hab. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk
Instytut Studiów Europejskich / Sophia University, Tokio – prof. Goro Christoph Kimura
Centrum Studiów Slawistycznych i Euroazjatyckich / Hokkaido University, Sapporo
Instytut Kaszubski
Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach.

Kontakt: dr hab. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk, prof.  UG miloslawa.borzyszkowska@ug.edu.pl
Zainteresowanych udziałem w obradach we Wdzydzach prosimy o kontakt z Działem Upowszechniania i Promocji Muzeum -Parku Etnograficznego im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach promocja@muzeum-wdzydze.gda.pl .

Niemiecka część wybrzeża Morza Bałtyckiego odegrała decydującą rolę w rozwoju literatury Morza Północnego w XIX wieku. Najstarszym publicznym kurortem nadmorskim na współcześnie niemieckim wybrzeżu Morza Bałtyckiego jest Doberan (obecnie Bad Doberan w bundeslandzie Meklemburgia-Pomorze Przednie), który powstał pod koniec XVIII wieku. Rosnące zainteresowanie wybrzeżem doprowadziło do ożywionej turystyki, co z kolei zachęciło autorów do podjęcia wątków terra incognita Morza Północnego w literaturze. W XIX wieku obszar Morza Północnego stał się opiewaną literacko – terra poetica – narracyjną przestrzeń możliwości, w której do dziś rozgrywają się „niespotykane wydarzenia”. Niemniej źródła legendy o niesamowitym jeźdźcu na siwym koniu, która zainspirowała Theodora Storma do napisania słynnej noweli „Der Schimmelreiter”  (1888 roku) sięgają pomorskich Żuław.

Prezentacja połączona została z wykonaniem autorskich adaptacji muzycznych omawianych utworów na gitarze legendarnej enerdowskiej firmy Musima, która wypożyczył specjalnie na tę okazję dr Maciej Dajnowski z Instytutu Filologii Polskiej.

Na jubileuszowej konferencji grassoznawczej w roku 2022 r. Phillipp Helmke prezentował wyniki pracy magisterskiej dotyczącej noweli „Idąc rakiem” Güntera Grassa. Współpraca kontynuowana jest w ramach projektu IDUB „Pogranicza w dialogu. Dialogi na pograniczach.” Spotkanie odbyło się w ramach wykładu Literatura Gdańska i regionu, który w tym semestrze prowadzi prof. Miłosława Borzyszkowska.

Fot. Aleksandra Ola Baczewska